NATO snage prvi put su pred ruski Kalinjingrad poslale najnoviji američki avion za elektronsko ratovanje EA-37B „Kompas kol“, koji može da ometa radarske sisteme, komunikacije i komandnu mrežu protivnika, u okviru velike vazdušne operacije u kojoj je učestvovalo najmanje oko 25 vojnih letelica.
Američki EA-37B proveo je gotovo dva sata u poljskom vazdušnom prostoru zapadno od Kalinjingradske oblasti, dok su istovremeno u regionu delovali borbeni, izviđački i komandni avioni SAD i drugih članica NATO. Posebnu pažnju izazvala je činjenica da ovako specijalizovana američka platforma do sada nije viđena u operaciji neposredno uz rusku enklavu.
Novi američki avion prvi put pred Kalinjingradom
Velika aktivnost počela je 18. avgusta iznad severoistočne Poljske, baltičkih država i Baltičkog mora.
U vazduhu su bili američki i norveški lovci, NATO E-3A AVAKS za rano upozoravanje i kontrolu, izviđački „Bombardije Artemis II“, avioni-cisterne i druga sredstva. Otvoreni izvori evidentirali su oko 25 letelica, dok pojedine procene govore da ih je u široj operaciji moglo biti i do 50.
Najvažniji deo tog paketa bio je upravo EA-37B „Kompas kol“.
Letelica je iz baze Suda na Kritu prebačena u poljski Povidz, odakle je poletela prema Kalinjingradu. Avion oznake 19-5591, sa pozivnim znakom „Šok 55“, zatim je gotovo dva sata kružio uz rusku oblast pre povratka na Krit.
Prema podacima praćenja letova, jedan od glavnih fokusa misije bilo je elektromagnetno okruženje oko Kalinjingrada.
To je posebno značajno jer je Kalinjingradska oblast jedno od najjače militarizovanih područja Rusije, sa radarima, raketnim sistemima, borbenom avijacijom i sredstvima elektronskog ratovanja.
Može da „oslepi“ radare i prekine komunikacije
EA-37B nije klasičan izviđački avion.
Američko ratno vazduhoplovstvo ga opisuje kao sistem za vazdušni elektromagnetni napad, namenjen ometanju i degradiranju protivničkih komunikacija, obrade informacija, navigacije, radara i radio-kontrolisanih sistema.
Napravljen je na osnovi poslovnog aviona Galfstream G550 i predstavlja naslednika starijih EC-130H „Kompas kol“ letelica.
Prvi primerak američka Komanda borbene avijacije dobila je 23. avgusta 2024. godine, dok je prva trenažna misija izvedena u maju 2025. SAD planiraju ukupno deset ovih aviona.
U eventualnom sukobu njegov zadatak bio bi da sa bezbedne udaljenosti poremeti sposobnost protivnika da vidi šta se događa u vazduhu, razmenjuje podatke i koordinira jedinice.
Upravo zato njegovo prvo pojavljivanje pred Kalinjingradom ima znatno veći značaj od rutinskog leta običnog izviđačkog aviona.
NATO: Vežba je odbrambena
Operaciju su predvodile Sjedinjene Američke Države.
NATO je aktivnosti opisao kao deo kontinuiranog uvežbavanja odbrambenih sposobnosti, dok je američka strana saopštila da je reč o obuci sa saveznicima i partnerima.
- NATO je odbrambena alijansa i saveznici neprekidno usavršavaju svoje odbrambene sposobnosti – saopštio je portparol Alijanse Marti O’Donel, navodeći da su u operaciji učestvovali američki i norveški borbeni avioni, poljske kopnene snage, NATO AVAKS i druga sredstva.
Zvanično je naglašeno da manevar nije bio odgovor na konkretno delovanje ruske avijacije.
Ipak, sama kombinacija najnovijeg aviona za elektronsko ratovanje, izviđačkih platformi, AVAKS-a i lovaca neposredno uz Kalinjingrad nije uobičajena.
Informer.rs
