Napad Sjedinjenih Američkih Država na Grenland doveo bi do potpunog kolapsa NATO saveza, upozorila je premijerka Danske Mete Frederiksen, ističući da bi oružani napad jedne članice Alijanse na drugu predstavljao kraj postojećeg bezbednosnog poretka.
Upozorenje dolazi nakon sve otvorenijih signala iz Vašingtona da aktuelna američka administracija razmatra preuzimanje kontrole nad strateški važnim arktičkim ostrvom.
„Napad saveznika na saveznika značio bi kraj NATO-a“
Premijerka Danske Mette Frederiksen izjavila je u razgovoru za Danmarks radio da bi eventualni američki napad na Grenland ozbiljno ugrozio odnose unutar Severnoatlantskog saveza i praktično doveo do njegovog raspada.
Ako jedna država članica NATO-a napadne drugu, to će dovesti do kraha Alijanse. Od samog početka govorim da, nažalost, smatram da je američki predsednik ozbiljno odlučan u svojim namerama – rekla je Frederiksen.
Oštar razgovor sa Trampom
Prema njenim rečima, tokom telefonskog razgovora sa američkim predsednikom Donald Trump, Kopenhagen je jasno saopštio svoj stav: Sjedinjene Američke Države nemaju pravo da anektiraju nijednu od teritorija Kraljevine Danske.
Frederiksen je naglasila da se to odnosi na sve tri teritorije pod suverenitetom Danske – Grenland, Farska ostrva i samu Dansku – te da se o njihovom statusu ne može pregovarati pod pritiskom ili pretnjama silom.
Trampov potez dodatno podigao tenzije
Tenizije su dodatno porasle nakon što je 6. januara predsednik SAD imenovao guvernera Luizijane Džefa Lendrija za specijalnog izaslanika za Grenland, uz javnu potvrdu da Vašington i dalje namerava da preuzme kontrolu nad arktičkim ostrvom, koje ima ogroman geostrateški značaj zbog prirodnih resursa i položaja na severu Atlantskog okeana.
U Kopenhagenu se ovaj potez tumači kao direktno dovođenje u pitanje teritorijalnog integriteta zemlje članice NATO-a, ali i kao presedan koji bi mogao da uruši osnovni princip saveza – kolektivnu bezbednost i međusobno poštovanje suvereniteta.
Izjave danskog premijera jasno ukazuju da bi eventualna eskalacija oko Grenlanda mogla da preraste u najdublju krizu NATO-a od njegovog osnivanja, sa nepredvidivim posledicama po odnose između Evrope i Sjedinjenih Američkih Država.
Informer.rs
